काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार करिब सात देशलाई हर्मुज स्ट्रेटमा आफ्नो जलमार्गको सुरक्षा गर्न युद्धपोत पठाउन आग्रह गरेका छन् ।

तर अहिलेसम्म कुनै देशले स्पष्ट प्रतिबद्धता दिएका छैनन् । तेलको मूल्य युद्धको कारण अत्यधिक बढेको छ । ट्रम्पले भने, “म यी देशहरूलाई आफ्नो क्षेत्रको सुरक्षा गर्न आग्रह गर्दैछु । किनभने यो उनीहरूको आफ्नो क्षेत्र हो ।”

ईरानको प्रतिक्रिया

ईरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघ्चीले केही देशहरूले आफ्ना जहाजहरूको सुरक्षित मार्गका लागि संपर्क गरेको बताए । तर निर्णय पूर्ण रूपमा ईरानी सेनाको अधिकारमा रहेको छ । ईरानले संयुक्त राज्य अमेरिका र उसका सहयोगीहरू बाहेक अन्य सबै देशका जहाजहरूलाई स्ट्रेट प्रयोग गर्न खुला राखेको छ । उनले भने,“हामीसँग अमेरिकासँग वार्ता गर्ने कुनै कारण छैन । यस युद्धको सुरुवात इजरायल र अमेरिकाले मिलेर फेब्रुअरी २८ मा गरेका हमलाबाट भएको हो ।”

अन्य देशहरूको प्रतिक्रिया

युद्धको अवस्थामा अन्य देशहरूले प्रतिक्रिया दिएका छन् । बेलायतका प्रधानमन्त्री किएर स्टारमरले ट्रम्पसँग स्ट्रेट पुनः खुला राख्नको महत्वबारे छलफल गरे । चीनले स्थिर र अवरुद्ध ऊर्जा आपूर्ति सुनिश्चित गर्न सबै पक्ष जिम्मेवार रहेको बताएको छ । दक्षिण कोरियाले स्थिति ध्यानपूर्वक अध्ययन गरिरहेको छ भने फ्रान्सले अन्य यूरोपेली र एशियाली देशहरूसँग मिलेर सम्भावित अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा मिशनको तयारी गरिरहेको छ ।

मिसाइल र ड्रोन हमलाहरू

संयुक्त अरब इमिरेट्स, साउदी अरब, कुवेत र बहरैनले ईरानी मिसाइल वा ड्रोन हमलाको रिपोर्ट गरेका छन् । दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको थियो, जहाँ एक इन्धन ट्याङ्कमा ड्रोनले आगो लगाएको थियो । ईरानले शुक्रवार अमेरिकी आक्रमणमा खार्ग टापुलाई निशाना बनाएको दाबी गरेको छ, जहाँ मुख्य तेल टर्मिनल रहेको छ । ईरानले यसको तेल र ऊर्जा पूर्वाधारमा हमला भएमा तीव्र जवाफ दिने चेतावनी दिएको छ ।

युद्धको मानवीय असर

युद्धले क्षेत्रभर गम्भीर मानवीय असर पारेको छ । ईरानी मिसाइल आक्रमणमा कम्तीमा दर्जनौं नागरिक मारिएका छन् । ईरानमा एक हजार ३०० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको छ, जसमा २३३ महिला र २०२ बच्चा छन् । इजरायलमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ र थप घाइते भएका छन् । लेबनानमा ८२० भन्दा बढीको मृत्यु र करिब ८० हजार मानिस विस्थापित भएका छन् । ईरानी मिसाइलहरूले इजरायलका विभिन्न शहर र तेल अविभागलाई निशाना बनाएका छन्, साथै क्लस्टर बम प्रयोग भएको रिपोर्ट पनि आएको छ ।

तेल बजार र आपूर्ति

अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीले आपतकालीन तेल भण्डारमार्फत बजारमा आपूर्ति बढाउने योजना अघि सारेकोरु छ । एशियाली देशहरूले तुरुन्तै भण्डार रिलीज गर्ने तयारी गरिरहेका छन् भने युरोप र अमेरिका मार्च अन्त्यदेखि भण्डार जारी गर्नेछन् । ट्रम्पले युद्ध सकेपछि तेलको मूल्य छिट्टै घट्ने बताए ।